ปจ.2 คืออะไร ? เข้าใจใบตรวจความปลอดภัยเครนเคลื่อนที่

ปจ.2 คืออะไร ? ทำความเข้าใจใบตรวจความปลอดภัยเครนเคลื่อนที่

ในอุตสาหกรรมการก่อสร้างและโรงงานอุตสาหกรรม "เครน" หรือ "ปั้นจั่น" เป็นเครื่องจักรกลหนักที่ขาดไม่ได้ แต่ด้วยลักษณะการทำงานที่ต้องยกของหนัก หากเกิดความผิดพลาดอาจนำไปสู่อุบัติเหตุร้ายแรงได้ ด้วยเหตุนี้ กฎหมายความปลอดภัยของไทยจึงกำหนดให้เจ้าของธุรกิจ เจ้าของโรงงาน หรือผู้รับเหมา ต้องทำการตรวจสอบเครนเป็นประจำ และเอกสารที่ผู้ประกอบการมักจะได้ยินกันบ่อยๆ คือ ใบ ปจ.1 และ ใบ ปจ.2

บทความนี้จาก บริษัท ฟอร์ช เครน ไฟฟ้า จำกัด จะพาทุกท่านซึ่งเป็นผู้ประกอบการในพื้นที่ กรุงเทพฯ, สมุทรปราการ, นนทบุรี, ชลบุรี และพื้นที่ใกล้เคียง เจาะลึกว่า ปจ.2 คืออะไร สำคัญอย่างไร และมีความแตกต่างจาก ปจ.1 อย่างไร เพื่อให้การดำเนินงานของคุณเป็นไปอย่างปลอดภัยและถูกกฎหมาย 100%

ใบ ปจ.2 คืออะไร? ข้อมูลที่ผู้รับเหมาและเจ้าของโรงงานต้องรู้

คำว่า "ปจ.2" ย่อมาจาก แบบบันทึกผลการทดสอบส่วนประกอบและอุปกรณ์ของปั้นจั่นชนิดเคลื่อนที่ (Mobile Crane) ซึ่งครอบคลุมถึงเครื่องจักรที่สามารถเคลื่อนย้ายตัวเองได้ เช่น รถเครน (Truck Crane), รถเฮี๊ยบ (Crane Truck), เครนตีนตะขาบ (Crawler Crane) เป็นต้น การมีใบ ปจ.2 คือเครื่องยืนยันว่าเครื่องจักรเหล่านี้ได้รับการตรวจสอบโครงสร้าง ระบบกลไก สลิง และระบบเซฟตี้ต่างๆ ครบถ้วนแล้ว

การตรวจสอบนี้ไม่ใช่ใครก็สามารถทำได้ แต่ต้องดำเนินการโดย วิศวกรเครื่องกล ที่มีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม (ระดับสามัญวิศวกรขึ้นไป) ตามที่กฎหมายกำหนด เพื่อให้แน่ใจว่าการประเมินสภาพเครนนั้นถูกต้องตามหลักวิศวกรรม และในกระบวนการนี้จะต้องมีการทดสอบการรับน้ำหนักจริง (Load Test) เสมอ

ปจ.1 คืออะไร? และต่างจาก ปจ.2 อย่างไร?

หลายคนมักสับสนระหว่างสองคำนี้ ซึ่งหากเราเข้าใจ ปจ.2 คือ การตรวจสอบเครนแบบเคลื่อนที่แล้ว ปจ.1 คือ เอกสารรับรองการตรวจสอบความปลอดภัยของ "ปั้นจั่นชนิดอยู่กับที่" (Stationary Crane) เช่น เครนโรงงาน (Overhead Crane), เครนสนาม (Gantry Crane), หรือทาวเวอร์เครนที่ใช้ในงานก่อสร้างตึกสูง

ทำไมเอกสาร ปจ.2 จึงมีความสำคัญต่อธุรกิจของคุณ?

• ความคุ้มครองทางกฎหมาย: กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักร ปั้นจั่น และหม้อน้ำ บังคับให้ต้องมีการตรวจสอบ หากฝ่าฝืนมีโทษทั้งจำและปรับ
• การเคลมประกันภัย: กรณีเกิดอุบัติเหตุจากการใช้เครนเคลื่อนที่ หากไม่มีใบ ปจ.2 ที่ยังไม่หมดอายุ บริษัทประกันภัยมีสิทธิ์ปฏิเสธการจ่ายค่าสินไหมทดแทนได้ทันที
• ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน: การทดสอบ Load Test และเซ็นรับรองโดยวิศวกร ช่วยคัดกรองความเสี่ยงที่สลิงจะขาด หรือกลไกไฮดรอลิกเสื่อมสภาพ ซึ่งปกป้องชีวิตพนักงานและทรัพย์สินของบริษัท
• การเข้าประมูลงานหรือเข้าไซต์งาน: เจ้าของโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ในพื้นที่ กรุงเทพฯ สมุทรปราการ ชลบุรี หรือบริษัทข้ามชาติ จะไม่อนุญาตให้รถเครนที่ไม่มี ใบ ปจ.2 เข้าพื้นที่ไซต์งานอย่างเด็ดขาด

คำถามที่คนมักค้นหา (People Also Ask)

FAQ : คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการรับรองความปลอดภัยเครน

Q1: โรงงานของฉันอยู่สมุทรปราการ สามารถเรียกใช้บริการตรวจเครนได้ไหม?

A: ได้แน่นอนครับ บริษัท ฟอร์ช เครน ไฟฟ้า จำกัด ตั้งอยู่ที่สมุทรปราการ และเราให้บริการครอบคลุมพื้นที่ นนทบุรี กรุงเทพฯ ชลบุรี และพื้นที่อุตสาหกรรมใกล้เคียงอย่างครบวงจร

Q2: หากเครนไม่ผ่านการทดสอบ ปจ.2 ต้องทำอย่างไร?

A: วิศวกรจะแจ้งรายการที่ชำรุด (Defect) ให้ทราบ ผู้ประกอบการต้องทำการซ่อมแซมหรือเปลี่ยนอะไหล่ให้เรียบร้อย และทำการนัดหมายเพื่อทดสอบซ้ำอีกครั้งจนกว่าจะผ่านเกณฑ์ความปลอดภัย

Q3: ใครเป็นผู้เตรียมน้ำหนัก (ตุ้มน้ำหนัก) สำหรับ Load Test?

A: โดยปกติผู้ให้บริการตรวจสภาพเครน หรือวิศวกร จะมีบริการจัดเตรียมน้ำหนักทดสอบมาตรฐาน (Test Weight) ไปยังไซต์งานของท่าน หรือท่านสามารถตกลงเงื่อนไขกับผู้ให้บริการล่วงหน้าได้

Q4: เอกสารที่ต้องเตรียมก่อนวิศวกรเข้าตรวจมีอะไรบ้าง?

A: ควรเตรียมแบบแปลนเครน (ถ้ามี), คู่มือการใช้งานของเครื่องจักร, ใบ ปจ.2 เดิม (สำหรับการต่ออายุ), และประวัติการซ่อมบำรุง เพื่อให้วิศวกรใช้ประกอบการพิจารณา

Q5: หากใช้งานปั้นจั่นชนิดเคลื่อนที่ภายในโรงงานตลอดเวลา ต้องใช้ ปจ.1 หรือ ปจ.2?

A: แม้จะใช้งานเฉพาะในพื้นที่โรงงาน แต่ถ้าเครื่องจักรนั้นมีลักษณะโครงสร้างเป็นรถที่เคลื่อนย้ายตนเองได้ (Mobile Crane) ก็จะต้องใช้การรับรองแบบ ใบ ปจ.2 ครับ